Akaryakıt istasyonu işletmecileri için EPDK’nın 10338 sayılı Kurul Kararı, otomasyon ve raporlama yükümlülükleri açısından son yılların en kritik düzenlemelerinden biri olmuştur. Bu yazıda kararın işletmeciye ne anlama geldiğini, uyum için sahada yapılması gerekenleri ve hangi teknik adımların kaçırılmaması gerektiğini özetliyoruz.
EPDK 10338 Kurul Kararı Nedir?
10338 sayılı Kurul Kararı, akaryakıt istasyonlarında otomasyon sistemlerinin standartlarını, veri bütünlüğünü ve düzenleyici otoriteyle paylaşılacak bilgilerin formatını netleştiren temel düzenlemelerden biridir. Karar; pompa, tank, ATG (otomatik tank ölçüm) ve POS verilerinin birbirleriyle tutarlı şekilde toplanmasını, kayıt altına alınmasını ve EPDK’nın istediği biçimde raporlanmasını zorunlu kılar.
İşletmeci açısından bu düzenleme yalnızca bir “yazılım güncellemesi” değildir. Tüm donanım, kablajlama, ağ omurgası ve raporlama süreçlerinin uyumlu hâle getirilmesini gerektirir. Aksi durumda, denetimde tespit edilen eksiklikler ciddi idari yaptırımlara, hatta lisans askıya alınmasına neden olabilir.
İşletmeciye Etkisi: Üç Kritik Başlık
1. Veri Bütünlüğü
Pompa satışları, tank seviyeleri ve POS işlemleri arasında saatlik ve günlük tutarlılık beklenir. Tek bir kalemde yapılan hatalı kayıt, raporun tamamını tartışmalı hâle getirir. Bu nedenle veri kaynağında (pompa kartı, ATG probu) yapılan toplama işlemi standart olmalı; manuel düzeltmeler minimumda tutulmalıdır.
2. Raporlama Sürekliliği
Karar, raporlamanın belirlenen takvimlerde aksamadan üretilip iletilmesini öngörür. Bu da istasyonun internet kesintilerine, sunucu arızalarına ve yazılım hatalarına karşı yedekli kurulmuş olmasını gerektirir. Tek bir günün bile boşa düşmesi, denetimde bulgu olarak kayda geçebilir.
3. Donanım Uyumluluğu
Yetkilendirilmiş otomasyon firmasının kurduğu donanım, ilgili teknik şartnameye uygun olmalıdır. Yıllar içinde farklı markalardan birikmiş, standart dışı bir altyapı bu kararla birlikte yeniden ele alınmak zorundadır.
Sahada Yapılması Gereken Teknik Adımlar
- Tank seviye ölçümü: Manyetostriktif probların kalibrasyonu ve ATG konsolu üzerinden otomatik veri akışı zorunludur.
- Pompa entegrasyonu: Farklı marka pompalar tek bir otomasyon yazılımı altında konsolide edilmeli, RS-485 ya da TCP/IP üzerinden stabil veri akışı sağlanmalıdır.
- POS senkronizasyonu: Satış noktasındaki işlemler, pompa verileriyle eş zamanlı kayıt altına alınmalı; ödeme tipi bazında tutarlılık kontrol edilmelidir.
- Yedekli internet: Birincil internet hattının yanında mobil ya da ikinci xDSL yedeği bulunmalı; raporlama servisi kesinti hâlinde yerelde tampon almalıdır.
- Sapma alarmları: Tank giriş/çıkışı ile pompa satışı arasında tanımlı eşik aşıldığında ilgili sorumlulara otomatik uyarı düşmelidir.
- Düzenli kalibrasyon: Tank ölçümleri, üretici ve mevzuat takviminde belirtilen periyotlarda kalibre edilmelidir.
Sık Yapılan Hatalar
Sahada en sık karşılaştığımız hatalar; tek bir teknisyenin yıllar içinde yaptığı standart dışı kablajlama, üreticisi farklı pompa kartlarının uyumsuz protokollerle bağlanması ve raporlama sunucusunun yedeksiz tek bir noktada çalıştırılmasıdır. Bu üç başlık, denetimlerde en çok bulgu üreten alanlardır.
Bir diğer kritik nokta, manuel müdahaledir. Operasyon ekibinin “düzeltme” amacıyla yaptığı her elle giriş, denetimde verinin güvenilirliğini sorgulanır hâle getirir. Düzeltmeler tanımlı kullanıcı, neden ve zaman damgasıyla loglanmalıdır.
Arbek Yaklaşımı
Arbek olarak EPDK uyum projelerini üç aşamalı yürütüyoruz: saha analizi (mevcut donanım, kablajlama, internet, raporlama durumu), uyum mimarisi (eksik bileşenlerin standartlara göre tasarımı) ve operasyona devir (7/24 izleme, kalibrasyon takvimi, raporlama otomasyonu). Bu yaklaşım sayesinde işletmeciler denetime hazır şekilde çalışırken, biz de altyapıyı kendi alarm izleme merkezimizden takip ediyoruz.
Sonuç
EPDK 10338 sayılı Kurul Kararı, akaryakıt sektöründe veri ve süreç disiplininin standart hâline gelmesinin somut adımıdır. Uyum, tek seferlik bir “kurulum” değil; donanım, ağ, raporlama ve operasyonun birlikte yönetildiği sürekli bir süreçtir. Bu süreci doğru yapılandıran işletmeler hem yasal riskten korunur, hem de stok kayıpları ve operasyonel verimsizlik gibi konularda görünür iyileşmeler elde eder.
EPDK uyum süreçleri ve akaryakıt istasyonu otomasyonu hakkında detaylı bilgi için Arbek ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
